ساتیاگرای زنان ایران
چهارشنبه ۴ آذر ۱۳۹۴ ساعت ۰۹:۲۴
 
آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز) / سرویس زنان
دکتر پروانه سلحشوری، جامعه‌شناس *

ساتیاگرا مفهومی است که برای اولین‌بار توسط ماهاتما گاندی به‌کار برده شد و استراتژی جنبش رهایی‌بخش مردم هند بود. گاندی در این‌باره می‌‌گوید: «حقیقت (ساتیا) به عشق اشاره دارد و پافشاری (اگراها) مولد است و به همین دلیل من جنبش مردم هند را ساتیاگراها خواندم؛ یعنی نیرویی که از حقیقت و عشق و خشونت‌گریزی به دنیا می‌آید». گاندی برای توصیف این حرکت مادر را نمونه می‌آورد که سراسر وجودش عشق است و این عشق بدون هیچ پیش‌شرطی است و تنها عشق است که از نظر او سائق اعمال مادر است.

«ساتیاگرا» پس از گاندی در واژگان و در استراتژی‌های حرکت‌های مردمی در تمامی دنیا جای خود را یافت. امروزه دیگر شور‌وشوق‌های پرخشونت جای خود را به حرکت‌های آرام و پیوسته‌ای داده است که برای رسیدن به مقصد آرامش فعالانه را جایگزین خشونت‌های مقطعی کرده است.

اکنون در ایران نیز زنان، بدون هیچ خشونتی، با تکیه بر همان غریزه ازخودگذشتگی مادرانه، در عرصه اجتماعی کشور گام‌به‌گام پیش می‌روند. علاقه زنان و دختران ما به یادگیری و کسب آموزش‌های لازم به‌گونه‌ای پیش رفت که اکنون دانشجویان دختر ما بر دانشجویان پسر پیشی گرفته‌اند و این علاقه حتی در میان زنان میان‌سال برای کسب علم به‌طور روزافزونی دیده‌می‌شود. این علاقه به‌گونه‌ای است که حتی با وجود قائل‌شدن امتیازات بیشتر برای مردان، زنان به تلاش خود برای رسیدن به جایگاهی که استحقاق آن را دارند افزوده‌اند.

روزی خانم وکیلی می‌گفت برای کسب موقعیت برابر با مردان، زنان باید تلاش بیشتری کنند تا بتوانند خود را در جامعه و در حرفه خود تثبیت کنند. به نظر می‌رسد آن روز که بستر اجتماعی ما آمادگی پذیرش افراد جامعه را نه به‌خاطر جنسیت، بلکه به‌خاطر شایستگی بپذیرد، چندان دور نیست.

حرکت ساتیاگرای زنان در ایران آهسته است. به‌طور مداوم با موانع گوناگون روبه‌روست؛ این موانع گاه آن‌چنان ممکن است سخت شود که در حرکت زنان رکود ایجاد کند، اما این حرکت نیرومند راه خود را یافته است و به پیش می‌رود. تا چند سال پیش رانندگی زنان مسخره می‌شد، اما اکنون این برخورد نیز بسیار تعدیل شده است و زنان بسیاری در ایران، حتی در نقاط دوردست، بدون ترس از تحقیرشدن رانندگی می‌کنند. سال‌های پیش از این بسیار کسانی بوده‌اند که پزشک مرد را بر پزشک زن ترجیح می‌دادند، اما اکنون مدت‌هاست که این کلیشه جنسیتی جای خود را به شایسته‌سالاری داده است. مدت‌هاست که زنان راننده، حرفه‌ای آبرومند برای امرار معاش خود و خانواده‌شان یافته‌اند و این حرفه با استقبال خانواده‌ها نیز همراه بوده است.

اکنون در ایران زنان هنرمند، نویسنده، شاعر، کارگردان، نقاش و... کم نیستند و خلاقیت‌های هنری آنان تحسین همگان را در پی داشته است. زنان کارآفرین و مهندس پابه‌پای مردان پیش می‌روند و این تلاش برای رسیدن به موقعیت‌های شایسته آنان همچنان ادامه دارد. زنان روزنامه‌نگار و خبرنگار، معلم، استاد، پرستار، خیاط، وکیل، کارمند و... در کشورمان فعال هستند و به خوبی ایفای نقش می‌کنند.

حضور اجتماعی زنان با وجود برخوردهای جنسیتی روزبه‌روز پررنگ‌تر می‌شود. اکنون زنان نه‌تنها به‌دنبال بهبود وضعیت خود و زنان کشور هستند، بلکه به‌دنبال این هستند که در جامعه مدنی نقش مهم‌تری را ایفا کنند. فعالیت در جنبش‌های زیست‌محیطی، شرکت فعال در امور خیریه مانند حمایت از مادران و کودکان، بخش دیگری از فعالیت‌های زنان است.

ساتیاگرای زنان ایرانی ادامه دارد. آنها نه با اعمال خشونت، نه با اعمال تبعیض مثبت، نه با برخورداری از امکانات ویژه، در جهت بهبود وضعیت خود و دیگر اعضای جامعه به پیش می‌‌روند. دور از انتظار نیست روزی که زنان را در عرصه‌های مدیریتی و سیاسی کشور آن‌گونه که شایسته آن هستند، ببینیم. ساتیاگرای زنان ایران تا زمانی که جامعه ایران، جامعه‌ای بر مبنای رویکردهای انسان‌گرایانه و حفظ کرامت انسان‌ها شکل بگیرد پیش خواهد رفت. آن زمان نگاه مادرانه سرشار از عشق و گذشت در جامعه شکل خواهد گرفت و جامعه‌ای که اکنون نامهربان و خشن شده است، با رنگی از جنس مهربانی و لطافت همراه با درایت آمیخته خواهد شد.

منبع: روزنامه شرق 14 آبان 94
کد مطلب: 8499
Share/Save/Bookmark