«گردشگری جنگ» در خدمت اقتصاد محلی
شنبه ۱۲ بهمن ۱۳۹۲ ساعت ۱۲:۱۹
«گردشگری جنگ» در خدمت اقتصاد محلی
 
ایبنانیوز: موضوع گردشگری جنگ از جمله موضوعاتی است که «فرشید خدادادیان»، پژوهشگر دارای سوابق مدیریتی در بخش گردشگری و مدرس دانشگاه، چند سالی است بصورت تخصصی آن را دنبال نموده و در فرصت‌های مختلف به تبیین نظریات خود در این زمینه پرداخته است. نخستین بار در تابستان ۱۳۸۷ (۲۰۰۸ میلادی) بود که خدادادیان پس از سفر به کشورهای آلمان و هلند و بازدید از موزه‌های جنگ جهانی دوم در این دو کشور، در بازگشت به ایران نگاه نوین به موضوع گردشگری جنگ (war tourism) را در مطبوعات ایران مطرح نمود. 
متن ذیل، یادداشتی از این متخصص حوزه تاریخ و گردشگری و صاحب امتیاز ماهنامه تخصصی "میراث پارس" است که پیش از این در برخی نشریات چاپی و نیز در ویژه نامه‌های ارائه شده در کاروانهای راهیان نور کشور منتشر شده بود. 
این نویسنده و روزنامه نگار خوزستانی مقیم تهران، دارای رتبه‌های منتخب متعدد در جشنواره‌های مختلف گردشگری و میراث فرهنگی است که از جمله آن می‌توان به کسب مقام دوم نخستین جشنواره رسانه و گردشگری، با ارائه مقاله «زیرساخت‌های مورد نیاز برای توسعه گردشگری استان خوزستان» اشاره نمود.


یادداشت / فرشید خدادادیان: همه ساله، استان خوزستان و دیگر مناطق مرزی همجوار با کشور عراق میزبان میهمانان زیادی از سراسر کشور است که در قالب کاروان‌های راهیان نور و یا بصورت شخصی عازم این مناطق هستند. بازدید از یادمان‌های دفاع مقدس، مشخصه بارز این تورهاست که سند مظلومیت و در عین حال مقاومت دلیرانه ملت ایران محسوب می‌شود و براستی نیز لقب سرزمین نور شایسته آن است. شایسته سرزمینی که مطهر به خون شهیدان دفاع از سرزمین ایران است. 

مردمان دیار خوزستان و دیگر مناطق درگیر مستقیم و خط مقدم در ایلام و کرمانشاه و کردستان و...؛ آنچه دیگر هموطنان عزیز برای حضور در جبهه‌ها و لمس آن از خانه و خانواده جدا شده و کیلومتر‌ها راه می‌پیمودند تا به جبهه‌ها برسند را با جان و پوست و گوشت و خانه و خانواده خود لمس کردند و با آن درگیر بودند. 

(عکس: فرشید خدادادیان در بازدید از موزه جنگ آمستردام هلند - سال 2008 میلادی)

زنان و کودکان خوزستانی و دیگر مناطق جنگی در زیر گلوله باران‌ها و موشک باران‌ها و حملات دشمن بعثی پا به پای مردان خود و مردان هموطن شجاعانه مقاومت کردند و امروز نیز ضمن افتخار به این سرمایه معنوی، در میزبانی از هر کاروان راهیان نور که از شمال و شرق و غرب کشور به شهر‌هایشان سرایزی می‌شود نیز تلاش می‌کنند تا میزبانانی خوب باشند. 

در کنار این ارزش و اعتبار معنوی و روحانی، باید به این نکته نیز توجه داشته باشیم که دفاع مقدس بخشی زنده از تاریخ این سرزمین است و اتفاقاً از برهه‌های تاریخی مهمی نیز هست که باید بدان مفتخر باشیم. 

مفتخر به اینکه مردمان این سرزمین در دفاع از خاک و ناموس و دین و فرهنگ خود جان برکف مقاومت کردند و پیروز شدند. این مقاومت دلیرانه علاوه بر افتخار تاریخی و معنوی حتی می‌تواند برای اهالی خوزستان و مرزبانان غیور ایران از خوزستان تا ایلام و کرمانشاه و کردستان، منشاء تحول اقتصادی و رونق محلی نیز باشد. در صورتی که بدانیم و بخواهیم که از این منظر به هموطنان خود خدمت نماییم. 

(عکس: موزه دفاع مقدس خوزستان در شهر خرمشهر - سال 1392)

پدیدهٔ جنگ، کنش و واکنشی البته غیر عادی در میان انسانهاست و فارغ از دلایل و عوامل هر جنگی، با پایان آن تبعاتی برای مردمان درگیر بدنبال خواهد داشت. چنین است که بعنوان مثال خاطرات جنگ جهانی اول که قاعدتاً امروزه کمتر شاهد عینی از آن در میان ما حضور دارد نیز همچنان در مباحث تاریخی مطرح و مورد تحقیق و بررسی است. در زمینه جنگ جهانی دوم این موضوع گسترده‌تر است. کشور آلمان که نظام و حاکمیت نازی آن روزگارش منفور‌ترین در بین جهانیان بوده و هست، امروزه دارای چندین موزه مرتبط با موضوع جنگ جهانی دوم است و همه ساله بسیاری از توریستهای خارجی که وارد آلمان می‌شوند از این موزه‌ها و مراکز مرتبط با جنگ جهانی دوم بازدید می‌کنند. گو اینکه در دیگر کشور‌ها همچون هلند و غیره نیز چنین رویکردی وجود دارد. 

امروزه کشورهایی که در طول تاریخ خود جنگ‌هایی را تجربه کرده‌اند، عموماً از این پیشینه تاریخی خود برای توسعه اقتصادی بهره می‌برند و شاهد هستیم که حتی کشورهایی که جنگ چندان مخربی را نیز تجربه نکرده‌اند تلاش می‌کنند با پرداختن به حوادث کوچک و بزرگ مرتبط با دفاع از سرزمینشان از این منظر بهره‌مند شوند. مثال عینی این نکته را شاید بتوان در سینمای هند بعنوان صنعت پول ساز این کشور مشاهده کرد! صنعت «بالیوود» هند، هر از گاهی به موضوع جنگ‌های گسترده فرضی در مرزهای هند نیز پرداخته و تلاش می‌کند شاخه سینمای جنگی خود را نیز فعال نگاه دارد! 

بدین ترتیب باید جنگ را چنانچه هست، کنشی خشن و مخرب بدانیم که در عین حال پس از پایان منجر به ایجاد ظرفیتهای فرهنگی، هنری و علمی و اقتصادی مختلف می‌شود. 

امروز، ما پس از هشت سال دفاع مقدس؛ تاریخ دفاع مقدس، شعر و ادبیات دفاع مقدس، تئا‌تر دفاع مقدس، سینمای دفاع مقدس و غیره را داریم و از این میان مقولهٔ گردشگری دفاع مقدس موضوعی است که در صورت دقت و سرمایه گذاری مناسب می‌تواند بطور مستقیم در رونق اقتصادی مناطق جنگی و مشخصاً خوزستان موثر باشد. 

حضور کاروانهای برنامه ریزی شده راهیان نور به مناطق دفاع مقدس، فرصتی ارزشمند برای ایجاد بازارچه‌های فصلی و محلی و رونق صنایع دستی و محصولات بومی هر منطقه است. همچنین در صورت حمایت بخش دولتی از سرمایه گذاران محلی و بومی، ساخت مهمانپذیر‌ها و خانه‌های سنتی برای اسکان گردشگران، فرصتی مناسب برای رونق اقتصادی محلی خواهد بود. 

میراث فرهنگی و آداب و رسوم بومی و محلی از دیگر جلوه‌های قابل استفاده اقتصادی در مقوله گردشگری جنگ محسوب می‌شود و بدون شک ضمن درآمد زایی برای ساکنان مناطق محروم منجر به رضایت بیشتر و بهتر گردشگران نیز خواهد بود. همچنین ساخت موزه‌های کوچک محلی توسط بخش خصوصی و موزه‌های تخصصی توسط بخش دولتی می‌تواند بهره‌مندی گردشگران راهیان نور را در سفرهای خود ارتقاء بخشیده و منجر به رونق کسب و کارهای کوچک محلی گردد. 

(عکس: موزه جنگ جهانی دوم در آمستردام هلند - سال 2008 میلادی)

در مجموع بنظر می‌رسد نگاه مدیریتی به موضوع گردشگری جنگ، شایسته بازنگری و شناسایی و استفاده از ظرفیتهای مشهود موجود است تا مردم شایسته سرزمین خوزستان و دیگر مناطق دفاع مقدس که دین خود را به مملکت ادا نموده‌اند، علاوه بر بهره‌مندی از مزایای معنوی دفاع مقدس، از فرصت‌های مادی و اقتصادی آن نیز در چارچوب گردشگری مناطق دفاع مقدس بهره‌مند شوند. 

امروز، سال‌ها پس از آن دوران مقدس دفاع، شایسته است که با وضوی معرفت به این خطه پای گذاریم که جای جای آن یادآور مقاومت و استقامت است و مرزهای آن مشهد شهدای گرانقدری است که با نثار جان خویش خط مرزی ایران با دشمن مهاجم را دوباره رسم کردند تا امروز ما بتوانیم به سرزمین خوزستان و ناموس ایران و مهد اصلی طلای سیاه در سرزمینمان همچنان مفتخر باشیم. 

خوزستان سرزمین نفت و مقاومت است و بازدید از آن می‌تواند ما را با جلوه‌های شکوه و ایثار آشنا سازد. در عین حال این استان واجد جاذبه‌های گردشگری دیگری نیز هست که می‌توان در کنار جاذبه‌های دوران دفاع مقدس بدان‌ها توجه داشت.
کد مطلب: 8102
Share/Save/Bookmark