۵
آیا نیترات آب آشامیدنی ایذه کاهش یافته است؟
چهارشنبه ۵ شهريور ۱۳۹۳ ساعت ۱۵:۰۰
آیا نیترات آب آشامیدنی ایذه کاهش یافته است؟
 

ایبنانیوز/سرویس محیط زیست/مهندس هژیر کیانی*


نیترات چیست؟
نیترات عنصری ضروری برای غذا سازی در گیاهان است و نقش مهمی در چرخه نیتروژن دارد.
کودهای شیمیایی مورد استفاده کشاورزان و فاضلاب ها دارای نیترات هستند که عموما در خاک مدفون می شوند در طی فعالیت میکرو ارگانیسم های خاک و یون سازی ( Nitrification) قسمتی از این یون ها ابتدا به نیتریت(No) و سپس به نیترات تبدیل می شود. از آنجایی که خاک سطحی توانایی نگهداری این دو عنصر را ندارد، در نتیجه نیتریت و نیترات به سوی سفره آب های زیر زمینی سرازیر می شوند. 

نیترات به شکل محلول در آب است و حتی جوشانیدن آب نه تنها باعث از بین رفتن نیترات نمی شود بلکه باعث افزایش غلظت آن می شود و تنها با دستگاه های تصفیه خاص می توان میزان نیترات یا نیتریت آب را کاهش داد.
تحقیقات نشان می دهد فاضلاب های دفعی دارای بیشترین میزان نیترات می باشند و در درجه دوم فعالیت های کود دهی در کشاورزی و نفوذ آن به زیر زمین باعث آلودگی آب های زیر زمینی می شوند. 

یافته های محققین نشان می دهد آب آشامیدنی ایذه به دلایل ذیل استعداد آلودگی به نیترات را دارد:
الف- تمامی فاضلاب شهری در پست ترین نقطه دشت ایذه یعنی تالاب میانگران تخلیه و سپس با تجمع و نفوذ به اعماق زمین منابع آب آشامیدنی زیر زمینی را در معرض آلودگی قرار می دهد. 
ب- مصرف بی رویه کودهای شیمیایی و بارش های سالیانه سبب نفوذ این عنصر مضر برای سلامتی انسان به آب های زیر زمینی می شود. 

اثرات نیترات بر سلامتی انسان 

سندرم BIueBaby که در اثر اختلال در خون انسان، اکسید نمودن آهن هموگلوبین وتغییر در ظرفیت و نرسیدن اکسیژن کافی به بافت ها با علائمی چون تیرگی پوست در ناحیه دور چشم ها و دهان پدیدار می شود یکی از شایع ترین نشانه های تاثیر نیترات و مسمومیت افراد در اثر این عنصر خطرناک در آب آشامیدنی می باشد.
در این میان نوزادان زیر ۶ ماه آسیب پذیر ترین گروه در معرض آب آلوده به نیترات می باشند. و سر درد، خواب آلودگی و اشکالات تنفسی به گفته پزشکان از علائم این مسمومیت می باشد. 

خطرات نیترات ۱۵ سال بعد در بدن انسان آشکار می شود 

تجربه نشان داده است هنگامی که از آب آشامیدنی صحبت می کنیم خواص فیزیکی آن از جمله رنگ و یا بو و طعم آن و بیشتر از لحاظ ظاهری مد نظر قرار می گیرد غافل از اینکه وجود عناصر سنگین و خطرناکی چون نیترات که بعضا اثرات منفی آن بر سلامت انسان ۱۵ سال بعد رخ می دهد بسیار بیشتر از برخی خواص ظاهری اهمیت دارند.

نیترات باعث سرطان می شود

مطالعات انجام شده در برخی کشورها نشان می دهد که بین شیوع سرطان معده و غلظت نیترات در آب آشامیدنی برداشت شده از چاه ها رابطه معنا داری وجود دارد. 

استاندارد و حد مجاز نیترات در آب آشامیدنی 

حداکثر مجاز نیترات در آب آشامیدنی توسط سازمان بهداشت جهانی بین ۴۰ تا ۵۰ میلیگرم در لیتر (برحسب نیترات) اعلام شده و استاندارد ملی ایران نیز برای نیترات همین مقدار را اعلام نموده است. برای کودکان این میزان نباید بیشتر از ۱۰ میلی گرم بر لیتر باشد. هر چند در برخی از کشور ها و به عنوان مثال، سازمان حفاظت محیط زیست ایالات متحده امریکا حداکثر مجاز نیترات را ۱۰  میلی گرم در لیتر (بر حسب نیتروژن ) -معادل با ۸۲/۴۴میلی گرم در لیتر- برحسب نیترات است. ولی این بدین معنی نیست که در صورت وجود منابع آب سالم تر جایگزین مجبور به استفاده از آبی با این کیفیت نامطلوب باشیم! 

اهمیت موضوع: 

از آنجایی که تمامی آب آشامیدنی شهر ایذه از طریق حفر چاه استحصال می گردد و طبق یافته های محققین دانشگاه شهید بهشتی سفره آب ها در لایه های زیرین خاک در دشت ایذه به هم مرتبط اند و در سال ۱۳۸۶ نتایج پژوهش ها نشان داده است که نه تنها سفره آب های زیر زمینی به نیترات آلوده شده اند بلکه میزان آن بالاتر از حد مجاز در لیتر می باشد. مطالعه ۳۴ حلقه چاه و تجزیه و تحلیل های آزمایشگاهی نشان داده است که ۸۰ درصد این منابع زیر زمینی مورد مطالعه دارای آلودگی های باکتریایی بوده و نیترات بالای ۴۵ میلی گرم را نشان داده است. 

از آنجایی که نه برای جداسازی و سیستم دفع فاضلاب شهری تدبیری اندیشیده شده است و نه میزان مصرف کودهای شیمیایی کاهش پیدا کرده است چه بسا هر دو این متغیر ها افزایش نیز داشته است و از طرفی تا کنون هیچ گونه اطلاع رسانی برای تجهیز آب آشامیدنی مردم به تصفیه کن های استاندارد و مخصوص نشده است می توان گفت نیترات آب آشامیدنی ایذه در این سالها افزایش داشته است که نیازمند تحقیقات علمی آزمایشگاهی و میدانی است و حق مردم است که در جریان نتایج این تحقیقات برای بهبود کیفیت آب آشامیدنی خود قرار گیرند.

راهکار اصلی برای سلامت مردم و انتقال آب کارون 

از آنجایی که خرید و تجهیز آب آشامیدنی برای اکثر شهروندان میسر نمی باشد و در صورت امکان بازهم نمی تواند بطور کامل آب را عاری از نیترات نماید پایدارترین راه انتقال آب از دریاچه سد کارون ۳ و رودخانه کارون است تا با این روش بتوان سلامت آب آشامیدنی مردم را تضمین نمود. 

چنانچه باور این موضوع و تاثیرات زیانبار آن بر سلامت مردم و به ویژه کودکان توسط دستگاه های مسئول میسر شود می توان به شکل اضطراری و با صرف هزینه نه چندان زیاد این مسئله حیاتی را حل نمود و پیشنهاد می گردد با تامین اعتبار ایستگاه های پمپاژ و خطوط انتقال در مدت کمتر از ۳ ماه از طریق منابع داخلی شهرستان آب کارون را برای استفاده شرب مردم از مسیر سد کارون ۳ یا پایین دست سد تامین نموده و انتقال دهند. 

ضمن این که دستگاه های مسئول به کمک مراکز تحقیقاتی موظفند آزمایش های کافی انجام داده و نتایج آن را به مردم اعلام و برای اصلاح و جایگزینی آب فعلی از طریق آب کارون اقدام نمایند. 

سوال پایانی: نیترات مجاز یا غیر مجاز در هم جواری کارون؟! 

درست است که میزان مجاز نیترات یک شاخص بین المللی یا ملی تعریف شده است اما سوال مهم این است آیا با وجود حجم عظیم آب سالم و عاری از آلودگی چون کارون که ما را احاطه نموده است، چرا نباید مردم از آب آشامیدنی سالم استفاده نکنند؟! تا ضمن تضمین سلامت آنان از برداشت سفره آب های زیر زمینی و اثرات منفی آن در اثر احداث چاه ها نیز جلوگیری نماییم. 

همان آبی که توسط دولت محمود احمدی نژاد در دشت اژگیل و در مراسم کلنگ زنی قرار بود ۶ ماهه به دشت ایذه برسد و هیچگاه نرسید و دقایقی پس از برخاستن هلیکوپتر های افرادی که به مردم وعده داده بودند، تریلر های حامل بلدوزرهای نمایشی نیز دشت ایذه را ترک نمودند! صحنه های بیم و امیدی که هیچ گاه از یاد مردم شریف ایذه نخواهد رفت و امیدواریم با تلاش دولت تدبیر و امید این اتفاق مهم رخ دهد تا هم مردم شهر در سلامت و رفاه بیشتر زندگی کنند و هم این که منایع طبیعی و محیط زیست حفظ شود.


پی نویس ها:
- مجله علوم محیطی سال چهارم شماره چهارم، تابستان ۸۶ ، بررسی منابع آلاینده آب های زیر زمینی دشت ایذه، شمال شرق خوزستان، ناصری حمیدرضا و علیجانی. گروه زمین شناسی دانشکده شهید بهشتی تهران
- مجله علمی ایران سلامت

* فعال محیط زیست

کد مطلب: 8360
Share/Save/Bookmark
علی مهمدی
۱۳۹۳-۰۶-۱۲ ۱۸:۱۶:۱۱
باسلام
ضمن تشکر ازدست اندرکاران سایت خبری ایبنانیوز درخصوص اطلاع رسانی و آگاهی دادن به مردم ،امیدوارم که نماینده محترم شهرستان ایذه و باغملک درمجلس شورای اسلامی وهمچنین مسؤلین محترم شهرستان ایذه چاره ای بیاندیشند تا مردم بتوانند ازآب شرب سالم بهره مند شوند و سلامتشان به خطرنیفتد.چگونه است که بعداز چند سال بهره برداری ازسد کارون 3 آن هم با مسافتی حدود 30 کیلومتر با شهرستان ایذه هنوز مردم ازداشتن آب سالم محرومند ولی آب سرچشمه کارون که ازچشمه های کوهرنک نشأت می گیردتا صدها کیلومتربه دیگرشهرها واستانها انتقال داده شده است ؟؟
پبدنی
۱۳۹۳-۰۶-۰۶ ۱۶:۴۶:۱۹
دانشگاه علوم پزشکی خوزستان از خواب غفلت بیرون بیاید و با سلامت مردم بازی نکند مسولین و مردم ایذه بفکر سلامتی فرزندانشان باشند و مسله را با مسلین کشوری در میان بگذارند همگان در مورد سلامت عمومی مسولند. با وجود همجواری ایذه با یکی از بزرگترین دریاچه های اب شیرین خاورمیانه چنین معضلی خنده دار بنظر میرسد که امیدواریم طرح ملی انتقال اب دریاچه سد به دشت زیبای ایذه در دولت تدبیر وامید عملی شود
عبدمحم سعیدیان
۱۳۹۳-۰۶-۰۶ ۰۱:۱۱:۳۵
آب در کوزه و ما تشنه لبان می گردیم
یار در خانه و ما گرد جهان می گر یم
چگون زنگ خطر را بر ای پایتخت نشینان به صدا در آورده اند که اگر آب ذخیره سدها به پایان برسد مردم تهران مجبورند از آب چاه که حاوی نیترات و برای بدن انسان مضر است باید بیاشامند اما برای مردم شهر ایزه که باوجود دسترسی به رودخانه کارون و پس از احداث سد کارون 3 به دریاچه پشت سد . از ابتدای لوله کشی آب تاکنون مجبورند آب چاه بیاشامند کسی به فکر آنان نبوده و نیست ؟؟؟
مجمد احمدی
۱۳۹۳-۰۶-۰۵ ۲۳:۵۹:۲۲
سپاس فروان از روشنگری و دادن آگاهی به این مردم رنج کشیده مسولین بهداشت بهوش
علی حاجتی شیمنی
۱۳۹۳-۰۶-۰۵ ۱۷:۴۶:۲۴
باتشکرازایبناوجناب آقای مهندس کیانی احتمالایکی ازعوامل مهم سقط جنین درشهرایذه همین وجودنیترات درآب ایذه میباشدکه چندسالاخیرخیلی زیادشده است.امیدوارم مسءولین چاره ای بایندیشند.